Португалскиот премиер Антонио Кошта: ЕУ не може да ги исполни очекувањата за проширување

Европската унија, во контекст на сегашните институционални и буџетски услови, не може да ги исполни очекувањата за проширување, порача португалскиот премиер Антонио Кошта, предупредувајќи дека „повратната реакција на лажните ветувања може да има драматични последици“.

Зборувајќи на отворањето на конференцијата на Си-Ен-Ен/Португалија во Лисабон, тој посочи „пат кон ЕУ со променлива геометрија“, во која „новата Европска политичка заедница нема да го тргне притисокот од земјите кандидати за членство“.

Во говорот од околу половина час, откако се заложи за реформа на Обединетите нации со проширување на Советот за безбедност и крај на правото на вето на нациите за нивна сопствена кауза, премиерот се осврна на моменталната состојба со војната во Украина.

-Оваа криза го стави прашањето за проширувањето во центарот на дебатата – и тоа драматично го направи во однос на Украина, но, исто така, дополнително, во однос на многуте ветувања дадени во текот на годините од Европската унија, зголемувајќи ги очекувањата, особено во земјите од Западен Балкан. Европската унија има многу јасни критериуми за пристапување на нови земји-членки, но за жал, таа нема критериуми за сопствениот капацитет да прими нови земји-членки. „Да бидеме јасни, со сегашната институционална структура, со сегашната буџетска архитектура, ЕУ нема услови да ги исполни очекувањата што сега ги создава“, смета Кошта, додавајќи дека ако очекувањата што некои европски лидери ги создаваат се само политички гест, тогаш ЕУ ризикува да го умножи низ Источна Европа она што веќе се случи со децении со недостигот на очекувања во врска со Турција.

Според него, создавањето на Европската политичка заедница е важен чекор за да се обезбеди заедничка основа за глобалните прашања, вклучувајќи ги и енергетските прашања, за разновидна група земји на европскиот континент – оние кои се надеваат да се приклучат на Европската унија, оние кои не знаат и оние кои биле во неа и ја напуштиле, како што е Обединетото Кралство.

Премиерот алудираше и на постоечките билатерални тешкотии меѓу неколку земји-кандидати за проширување, посебно во Западен Балкан, „што значи дека нивното внесување во ЕУ можело да има последици на ниво на ентропија на европските институции“.

Европа мора навистина да се организира во променливи геометрии и тоа веќе го прави до одреден степен бидејќи не се сите земји-членки во еврозоната или во Шенген-зоната. За да бидеме успешни, мора да имаме Европа со променливи геометрии, нагласи тој.