Во популарната култура долго време постои уверување дека мажите имаат повисоко либидо од жените. Ова верување често се поткрепува со фактот дека мажите почесто иницираат сексуален контакт или отворено ја изразуваат својата желба. Сепак, современите научни истражувања укажуваат дека разликата не лежи толку во интензитетот на сексуалната мотивација, колку во начинот на кој таа се регулира, изразува и канализира.
Хормонска основа на либидото
Сексуалната желба кај двата пола е биолошки поткрепена. Кај мажите, главната улога ја има тестостеронот, кој е директно поврзан со фреквенцијата на сексуални мисли и желба. Кај жените, иако нивото на тестостерон е пониско, тој исто така игра значајна улога, во комбинација со естрогенот и други неврохемиски фактори како допаминот и окситоцинот.
Истражувањата покажуваат дека кај жените либидото е повеќе варијабилно и поврзано со менструалниот циклус, со значително зголемување околу овулацијата. Во тие периоди, нивото на сексуална мотивација може да достигне, па дури и да надмине, просечни машки нивоа.
Флексибилност на женското либидо
За разлика од релативно константната сексуална желба кај мажите, женското либидо е пофлексибилно и контекстуално. Психолошките студии (на пример, истражувањата на Baumeister и Vitzthum) укажуваат дека жените имаат поголема „еротска пластичност“ – способност нивната сексуална желба да се менува под влијание на емоционални, социјални и ситуациски фактори.
Ова не значи дека желбата е послаба, туку дека е повеќе адаптивна. Жените реагираат посензитивно на квалитетот на односот, чувството на сигурност, привлечноста и психолошката поврзаност.
Самоконтрола и саморегулација
Клучната разлика се појавува во доменот на самоконтролата. Повеќе истражувања во психологијата на однесувањето покажуваат дека жените, во просек, имаат повисоко ниво на саморегулација. Тоа значи дека се поспособни да ги контролираат импулсите, да ги одложат задоволствата и да ги проценат долгорочните последици од своето однесување.
Оваа способност е резултат на повеќе фактори:
- Еволутивни причини – потенцијалната бременост и поврзаните ризици историски барале поголема селективност
- Социјални норми – жените се воспитувани да бидат поумерени во изразувањето на сексуалноста
- Невролошки разлики – поголема интеграција меѓу емоционалните и когнитивните процеси
Како резултат, и кога чувствуваат силна сексуална желба, жените почесто одлучуваат свесно дали и како ќе ја изразат.
Улогата на социјалниот контекст
Не треба да се игнорира ни влијанието на општествените очекувања. Женската сексуалност историски е подложена на поголеми норми и ограничувања, што доведува до развој на внатрешни механизми на контрола.
Од друга страна, мажите се охрабрувани да ја изразуваат својата сексуална желба поотворено, што создава перцепција дека нивното либидо е повисоко. Во реалноста, дел од оваа разлика е резултат на однесување, а не на биолошка потреба.
Достапните научни докази укажуваат дека жените не се помалку сексуално мотивирани од мажите. Наместо тоа, нивното либидо е пофлексибилно, контекстуално и често подлабоко интегрирано со емоционалните и когнитивните процеси.
Клучната разлика лежи во способноста за самоконтрола и канализирање на желбата. Додека мажите почесто ја изразуваат сексуалната мотивација директно, жените имаат тенденција да ја филтрираат, проценуваат и насочуваат.
Оттука, прашањето не е кој пол има „повеќе“ желба, туку како таа желба се доживува и се управува.
